Kto jest kim?

Podwójny kochanek (L'amant double)

Francja, Belgia 2017

reż. François Ozon

gatunek: thriller

zdjęcia: Manuel Dacosse

muzyka: Philippe Rombi

François Ozon wspólnie z Gasparem Noe robią chyba najbardziej kontrowersyjne współczesne kino francuskojęzyczne, które trafia do otwartego obiegu na całym świecie. Choć ich filmy są inne to jednak można znaleźć u Francuza i Argentyńczyka wiele podobieństw warsztatowych. Tym razem zabieram się za film Ozona, który miał okazję otworzyć tegoroczny festiwal w Cannes, gdzie zebrał mieszane uczucia. 

Chloé (Marine Vacth) cierpi na pewnego rodzaju zaburzenia psychiczne, dlatego też decyduje się na terapie z psychiatrą Paulem (Jérémie Renier). Szybko nawiązują ze sobą romans i Chloé wprowadza się do mężczyzny. Po jakimś czasie dziewczyna spotyka innego psychiatrę, Louisa (również Renier), który wygląda zupełnie jak jej kochanek, choć posiada całkiem inny charakter.

Ozon korzysta w swoim najnowszym filmie z aktorki, z którą zdążył już wcześniej pracować w swojej karierze reżyserskiej (Vacth wystąpiła u niego w opisywanej na blogu dawno temu Młodej i pięknej). Atrakcyjna wizualnie młoda aktorka jest jedną z silniejszych broni filmów, w których występuje. Oprócz niezaprzeczalnej urody (chociaż boję się chwalić jej wygląd, by nie zostać posądzony o molestowanie seksualne) Vacth jest kolejną zdolną aktorką z Francji. Tutaj oprócz dobrej gry aktorskiej zarówno jej, jak i duetu Renier - Renier (Jérémie Renier naprawdę udźwignął rolę dwóch podobnych, choć skrajnie różnych postaci) mamy jednak fajerwerki wizualne. Siłą filmu nie jest często niezrozumiała i koślawa fabuła (nie wiem na ile zgodna z książkowym oryginałem autorstwa Joyce Carol Oates), a właśnie zachwycające kadry i świetna praca kamery. Widać tutaj ambitny sznyt reżysera i dobrą współpracę zarówno z autorem zdjęć i muzyki, którzy dopasowali się do wizji reżysera. Chociaż dla niektórych może być kontrowersyjnie i ciężko (już pierwsza scena z gabinetu ginekologicznego, czy późniejszy fragment ze straponem, którego bohaterka używa do seksu analnego z partnerem) to nie sposób odmówić audiowizualnej maestrii twórców i spójności obrazu z muzyką. Szkoda tylko zmarnowanego potencjału fabularnego, który do pewnego momentu całkiem intrygujący i wciągający okazuje się ciężki do racjonalnego wytłumaczenia i moim zdaniem się nie broni. Jednak pozycja jest jak najbardziej warta zapoznania się dla ludzi szukających ambitnego kina. Nawet jeśli często forma przeważa nad treścią. 

Przebieranie na ekranie

Nowa dziewczyna (Une nouvelle amie)
Francja 2014
reż. François Ozon
gatunek: dramat

Filmy Françoisa Ozona zasadniczo są filmami do dyskusji. Reżyser ten lubi sięgać po tematy kontrowersyjne, wyjmować poszczególne sprawy wprost ze strefy tabu. I robi to często dość przekonująco. Jeden z filmów, który opowiadał o młodocianej prostytutce, Młoda i piękna miałem okazję opisać w maju zeszłego roku. Teraz udało mi się obejrzeć zaś kolejny film tego reżysera, który opowiada o transwestycie. 

Przyjaciółka Claire (Anaïs Demoustier), Laura umiera młodo. Claire obiecuje jej opiekę nad osieroconym niemowlakiem oraz jej mężem Davidem (Romain Duris). Dziewczyna wraz ze swym mężem Gillesem (Raphaël Personnaz) próbują pocieszać Davida po jego wielkiej stracie. W pewnym momencie Claire przyłapuje przyjaciela karmiącego dziecko w damskiej peruce i stroju jego zmarłej żony...

Tego filmu raczej szybko w TVP (nawet KULTURA zarządzanej obecnie przez redaktora FRONDY) szybko nie zobaczymy. Posiadający silnie zarysowaną szczękę facet o solidnej posturze przebierający się za kobietę i przy okazji wychowujący swoje małe dziecko to uosobienie wszystkiego, z czym walczą Polacy lepszego sortu - homo - nie wiadomo, LGBT, ideologia gender i kilka innych perwersji. Jednak abstrahując od tego jak światopoglądowo postrzega się te kwestie to należy przyznać, że rola Davida / Virginii w wykonaniu Durisa to przykład świetnego, bezkompromisowego aktorstwa. To jak zagrał transwestytę to jedna z lepszych ról jaki widziałem w ostatnim czasie. I choć jednych te przebieranki (pokazane bardzo intymnie i naturalistycznie) mogą szokować, obrzydzać czy śmieszyć to trzeba powiedzieć, że rola sama w sobie jest genialna i Duris wykreował swą postać najlepiej jak tylko można. 

Film oczywiście ma pewne braki fabularne, nie wszystko trzyma się kupy, a sama charakterystyka postaci i ich postępowanie nie jest zbyt logiczne. Ale tak już czasem bywa u tego reżysera, że nie zawsze istnieje wiarygodny związek przyczynowo - skutkowy w scenopisie jego produkcji. 

Na uwagę zasługuje też świetna ścieżka dźwiękowa występująca w filmie. Oczywiście nie jest to nic stworzonego na potrzeby produktu ale reżyser i producenci bardzo dobrze wkleili istniejące już piosenki w poszczególne sceny. Muzyka jest tu bardzo naturalna i pasująca do akcji. 

Ogólnie jestem też trochę zawiedziony kilkoma ostatnimi sekwencjami filmu (nie mówię o samej ostatniej scenie, ale o tych kilku minutach wcześniejszych). Można było tę historię zakończyć jakoś inaczej i nie popaść w banał. 

Jednak reasumując jest to film całkiem niezły, pokazujący temat mało popularny i ogólnie bardzo dziwny, jednak występujący od dawna w świecie. Jeśli nie jest się skrajnie konserwatywnym to myślę, że film ten nie odrzuci, a obejrzeć myślę, że warto. 

Rok szmacenia

Młoda i piękna (Jeune & Jolie)

Francja 2013

reż. François Ozon

gatunek: dramat

Tak to już jakoś bywa, że filmowcy często sięgają w swych dziełach po ukazywanie najstarszego zawodu świata oraz ogólnie seksualność człowieka (nie liczę tu produkcji z Bree Olson czy Tori Black, które seksualność tą pokazują w całej swej okazałości lecz dziwnym trafem ich gatunek filmowy nijak nie zyskuje dla siebie miejsca w głównym nurcie). Mieliśmy więc tylko w ostatnich latacg głośną i lansującą się na skandaliczną opowieść von Triera w Nimfomance, zapomniany już Dziennik nimfomanki, czy nasze polskie Galerianki i Sponsoring. Przed dwóch laty reżyser wchodzącego niedawno do naszych kin filmu Nowa dziewczyna stworzył swoje dzieło na temat prostytucji, co zaowocowało wystąpienie w głównym konkursie festiwalu w Cannes (gdzie wtedy wygrało też w dużej mierze seksualne Życie Adeli).

Śledzimy w tym filmie rok z życia siedemnastoletniej Isabelli (tytułowa młoda i piękna Marine Vacth), którą poznajemy w czasie nadmorskich wakacji, które spędza w towarzystwie rodziców i brata. Wtedy też poznaje młodego Niemca, z którym traci dziewictwo. Gdy wraca do domu rozpoczyna karierę jako prostytutka. Jej stałym klientem zostaje podstarzały Georges (Johan Leysen).

Film Ozona jest bardzo niespójny. Normalna historia ciągnie się z punktu A do punktu Z, czasem od punktu Z do punktu A, lub pomieszanie typu C, G,B, Z, A. Tutaj niby mamy fabułę płynącą od początku do końca, jednak z olbrzymimi wyrwami. Jest jakiś początek, w którym Iza daje po raz pierwszy. Nie jest to dla niej zbyt przyjemne ani ekscytujące. Potem kolejna scena to już profesjonalne usługi, które dziewczyna świadczy ogłaszając się poprzez francuski odpowiednik naszej Roksy. Nie poznajemy żadnej motywacji, jakiegoś bodźca, który ją na tą drogę jawnogrzesznictwa hmm posunął. No okej, można i tak - pomyślicie może, że ona daje bo lubi? Otóż nie. Z tego co widzimy szmacenie się nie daje jej żadnej większej satysfakcji, a do klientów zazwyczaj idzie jak do kata na ścięcie. Czy więc może kluczowe są względy finansowe? Też nie. Isabelle pochodzi z zamożnej rodziny i ma wszystko czego chce. W sumie chomikuje zarobione swym nierządem pieniądze do torebki ukrytej w szafie, ale nie wydaje ich na nic. Pomyślicie, że może zbiera na coś ważnego i drogiego jak auto czy ewentualnie operacja zmiany płci? Gdzie tam, ona kolekcjonuje forsę niczym Smaug z Hobita, byle tylko mieć i nikomu nie oddać (o ile w przypadku smoka byłoby to zrozumiałe, bo i ciężko mu byłoby iść tę kasę wydać na mieszkanie, alkohol lub kobiety to u 17 latki jest podejrzane). Reasumując mamy do czynienia z bardzo niewiarygodną kreacją tytułowej bohaterki, co w moim  mniemaniu bardzo osłabia cały film. Można się dopatrywać jej postawy jako traumy po rozbitym małżeństwie rodziców, ale nie jest to specjalnie przekonujące. Dziewczyna mieszka z matką (Géraldine Pailhas) i jej nowym mężem (Frédéric Pierrot), którzy nie zamienili jej życia w piekło. W dodatku posiada przyrodniego brata (Fantin Ravat) z którym dość dobrze się dogaduje. Oś fabularna, której w tego typu filmie się oczekuje na poziomie powyżej średniej leży i kwiczy. Tak samo psychologia postaci strasznie kuleje. Dobrze, że chociaż sceny seksu nie są zrealizowane z porno manierą prezentując ginekologiczne ujęcia. Widać coś dużo za co plus, jednak wszystko ze smakiem.

Reasumując jednak film ten zawiódł me oczekiwania. Był nijaki i pozbawiony wyrazistego zakończenia. Tak samo jak jego główna bohaterka, której plusem był fakt, że może się komuś podobać. Sama aktorka jednak jest o cztery lata starsza niż grana przez nią postać, co zabiera trochę realizmu. Nie jest to film, którego się nie da oglądać, co to to nie, jednak nie jest też to dzieło, które w jakimkolwiek momencie wzlatuje ponad przeciętność. Kontrowersyjny temat niewiele to zmienia. A szkoda.